buddhabani (बुद्धबाणी)

कृष्ण खनाल बुटवल, असोज । १२ बर्षकै कलिलो उमेरमा विवाह बन्धनमा बाधिँएकी  रुपन्देहीको साविक केरवानी गाविस–९ हाल देवदह–५ केरवानीकी निर्मला थारु (चौधरी)ले अन्र्तराष्ट्रिय पुरस्कार प्राप्त गरेकी छिन् । ग्रामिण भेगमा काम गर्ने महिलाहरु मध्ये ‘एशियाका उत्कृष्ट ग्रामिण १ सय जना महिला’ मध्ये एकमा परेकी चौधरीलाई स्विटजरल्यान्डका ओमन्स वर्ल्ड समिट फाउन्डेसनले जनही एक हजार ड लर अर्थात् झन्डै एक लाख छ हजार राशिको पुरस्कार प्रदान गर्न लागेको हो ।  उक्त पुरस्कार अन्तर्रा्ष्ट्रिय महिला दिवसका अबसरमा यही अक्टोबर १५ अर्थात असोज २९ गते प्रदान गर्ने कार्यक्रम  तय गरिएको जनाइएको छ । केही समय पहिला ‘एसियन् रुलर वुमन कलेक्सन’ नाम अन्र्तराष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाले एशियाका १०० जना उत्कृष्ट महिलाको रुपमा सम्मान समेत गरेको छ । निर्मला चौधरी अहिले परिर्वतनका लागि कार्यरत महिला समुह(वाच)को अध्यक्ष, महिला जागरण समुहकी अध्यक्ष आदिवासी जनजाती महासंघ जिल्ला संमन्वय समितिको कोषाध्यक्ष,  नगरसंमन्वय समितिको अध्यक्ष लगायत एक दर्जन भन्दा बढि संघ संस्थामा आवद्व भएकी छिन् । Nirmala chaudhar...

कृष्ण खनाल बुटवल, असोज । नेपालकै सबैभन्दा धेरै यातायात व्यवसयायीहरु आवद्व रहेको पश्चिम नेपाल बस व्यवसायीहरुले आफु मातहतका सवारीसाधनहरु राहत दिने भएको छ । दसैंका लािग काठमाण्डौबाट लामो रुटमा यात्रु ओर्साने यातायातका साधनहरुलाई  लक्षित गरी प्रति बस ५०÷५० लिटर तेल प्रदान गर्न लागेको पश्चिम नेपा बस व्यवसायी संघ बुटवलका अध्यक्ष दधिराम खरेलले जानकारी दिए । उनका अनुुसार काठमाण्डौबाट लामो रुटका लागि लुम्बिनी अञ्चलका पहाडी जिल्लाहरु गुल्मी, पाल्पा र अर्घाखाँचीका लागि राहत सहित तेल उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको हो ।  संघले १९ गते देखि २५ गते सम्म चल्ने रुटमा चल्ने आफु मातहातका सावारीसाधनको लागि ५०÷५० लिटर डिजल उपलब्ध गराउने गरी निर्याण गरेको हो ।   खासगरी काठमाण्डौंबाट लुम्बिनी अञ्चल पहाडी जिल्लाहरु, पाल्पाको रामपुर, गुल्मी, अर्घाखाँचीको सन्धीखर्क लगायतका स्थानमा सञ्चालन  हुने बसलाई ५०÷५० लिटर तेल उपलब्ध गराउने निर्णय गरिएको हो ।   संघका पदाधिकारीहरुको आईतबार साँझ बसेको बैंकले एकतर्फी मात्रै सवारीसाधन सञ्चालन हुने भएको कारण यस्तो निर्णय गरिएको अध्यक्ष ...

विकासउन्नुख सहरः सौ. फर्साटिकर  कृष्ण खनाल  बुटवल, असोज ।  केही दिन पहिला काठमाडौं जान हिडेका रुपन्देहीको सौ.फर्साटिकर गाविस–४ जुगडियाका स्थानिय जीत बहादुर घर्तिमगर विच बाटो बाटै घर फकर्नु प¥यो । साँझ करिव ५ बजे फर्साटिर बजार नजिकै बाटोमा सार्वजनिक बस कुरेर बसेका उनी बाटो कुर्नुभन्दा पहिला नै बस छुटेछ ।  त्यो दिन  उनी काठमाण्डौं जान पाएनन् । अर्को दिन विहान मात्र उनी बुटवल सम्मको  यात्रा गरेर काठमाण्डौ पुगे । उनी मात्र होईन, रुपन्देहीको दयानगर गाविस, सुर्यपुरा, मनमटेरिया, र अमुवा गाविसका स्थानियहरुको पिडा उनको जस्तै साँझ छ । अर्थात साँझ करिव ५ बजेबाट सार्वजनिक यातायातका साधानहरु पाउँदैनन् । सहर उन्मुख बजारको रुपमा पहिचान बनाउदै गरेका फर्साटिर सहर लगायतका विभिन्न स्थानबाट साँझ ५बजे पछि सार्वजनिक यातायातका साधानहरु नचल्दा स्थानियहरुले सास्ती खेप्नुपरेको छ ।   स्थानिय जीत बहादुर घर्तिमगर भन्छन्–‘बाटोको हालत उस्तै खत्तम छ, ५ बजे पछि गाडी नपाउँदा झनै सस्या छ ।’ कुनै पनि व्याक्ति विरामी भएर बुटवल या अन्य स्थानमा जानको लागि एम्बुलेन्स र नीजि ...

कृष्ण खनाल बुटवल, १२ असोज । गत बर्ष नाकाबन्दीको कारण  समयमा नै मलखाद उपलब्ध नभएकोले रुपन्देहीको धान उत्पादन घटेको थियो । तर, यस बर्ष किसानहरुले समयमा नै मलखादको उचित व्यवस्थापन गर्न सकेको कारण धान उत्पादन बढ्ने प्रक्षेपण गरिएको छ ।  जिल्ला कृषि विकास कार्यालय रुपन्देहीका बालीविकास अधिकृत विनोद ज्ञवालीका अनुसार किसानहरुले लगाएको धानमा यस बर्ष खासै समस्या नआएको कारण धान उत्पादन १० प्रतिशत सम्म बढ्ने अनुमान गरिएको छ ।  उनी भन्छन्– ‘यस बर्षमा किसानले धान रोप्ने समयमा केही दिन डिएपी मलको अभाव भएको थियो तर १० दिन भित्र नै त्यो समस्या समाधान भैसकेको थियो, जसको कारण अहिले खास समस्या भएन ।’ उनकाअनुसार यस बर्ष किसानले रोपेको धानमा अघिल्लो बर्षहरुमा भन्दा कम रोग किरा लागेको  छ । अहिलेसम्म मौसमले पनि साथ दिएको कारण धान उत्पादन बढ्ने अनुमान गरिएको हो ।   रुपन्देहीमा यो बर्ष कुल ६९ हजार ६ सय हेक्टर क्षेत्रफलमा मात्र धान खेती  गरिएको छ । अहिले किसानले रोपेको करिव १० प्रतिशत धान काट्ने गरि पाकेको छ । दशंै पछाडि किसानहरुलाई धानकाट्नको लागि अझ बढि चटारो पर्ने देखिए...

दशैलाई अग्रमी टिकट बुकिङ्ग कृष्ण खनाल बुटवल, असोज ।   बिजया दशमी नजिकिदै गर्दा विस्तारै चहल पहल ब ढेको छ । बिजया दशमी हिन्दुहरुको ठुलो चाडको रुपमा रहेको हुदा यो चाडपर्वको प्रभाव रहने गर्दछ ।  नजिकिएको चाडलाई मध्यनजर गरी काठमाण्डौ उपत्याकाबाट देशका विभिन्न स्थानमा जाने सार्वजनिक यातायातका साधानहरुको अग्रिम टिकट बुकिङ्ग शुक्रबारबाट  खुलेको छ । भने बुटवलबाट विभिन्न जिल्लामा जाने सार्वजनिक यातायातको टिकट बुकिङ्ग यहि  असोज ११ गते अर्थात आगामी मंगलबारबाट खोल्ने  तयारी गरिएको सम्बन्धीत  यातायात व्यवसायी संस्थाले जानकारी दिएका छन् ।  यस क्षेत्रकै सबैभन्दा ठुलो यातायता व्यवसायीहरु आवद्व भएको पश्चिम नेपाल बस व्यवसायी संघ बुटवलका अध्यक्ष दघिराम खरेलले आगमी मंगलबार देखि दशैको लागि अग्रीम टिकट बुकिङ्ग खुल्ला गर्न लागेको जानकारी  दिए ।  अहिले  काठमाण्डौमा यसै विषयको बैठकमा सहभागी हुन पुगेका अध्यक्ष खरेलले यहि असोज १० गते पदाधिकारी तथा रुट व्यवस्थापन समितिका विभिन्न जिम्मेबार व्यवाक्तिहरुसंग बैठक बसेपछि मंगलबारबाट अग्रीम  टिकट बुकिङ्...

कृष्ण खनाल बुटवल, असोज ।   सिद्धार्थ राजमार्गअन्तर्गत दोभानबाट करिव ४ किलोमिटर दुरीमा रहेको छ,  खुर्साने गाउँ । आज भन्दा करिव १६ बर्ष पहिला खुर्साने गाउँका स्थानीय वासिन्दाको आम्दानीको स्रोत भनेको धान खेती मात्रै थियो । मौसम राम्रो भएमा धान खेती र हिउँदमा गहँु खेती गर्दै आएका थिए । अधिकांश दलित समुदायका मानिसहरुको बसोबास रहेको उक्त गाउँमा अहिले परिर्वतनका लहरहरु देखा परेका छन् ।  स्थानीय बरपोखरी समुदायिक वन उपभोक्ता समितिका पूर्व अध्यक्षसमेत रहेका स्थानीय मोहनलाल विश्वकर्माकाअनुसार सामुदायिक  वि.स. २०५७ सालमा गठन भए पनि स्थानीयहरुमा उद्यमशीलताको विकास भएको हो । उनी भन्छन्– ‘५७ सालमा गठन भई २०५९ सालमा दर्ता भएको सामुदायिक वनले किसानहरुलाई ऋण लगानी गरे पनि स्थानीयरुको आर्थिक विकास भएको हो ।’  सामुदायिक वनबाट निव्र्याजे ऋण लागानी गरेपछि अधिकांश किसानहरुले खेतीपाती, मौरी पालन, बंगुर पालन, कुखुरा पालन, बाख्रा पालन व्यवसायमा लागेका छन् ।  ५० घर परिवार रहेको उक्त गाउँ दोभान गाविस–९ मा पर्दछ । स्थानीयहरुले जिल्ला विकास समिति, सामुदायिक वन समन्वय ...

तामनगर–फर्साटिकर  सडक कृष्ण खनाल/स्वस्तिक श्रेष्ठ बुटवल, असोज । विकाउन्नुख शहरको रुपमा पहिचान बनाउँदै गरेको रुपन्देहीको सौ.फर्साटिकर गाविस पुर्व–पश्चिमा राजमार्ग देखि मात्र ९ किलोमिटर भित्र पर्दछन् । अधिकांस व्यवाक्तिहरु कृषि खेतीमा लागेको यो गाविसमा जाने बाटोको अवस्था बेहाल छ ।  सौराह फर्साटिकर गाविसको प्रवेशद्वारको रुपमा रहेको बुटवल–१८ सेमलारमा स्थानिय विजय चौधरीको मोटरसाईकल वक्सर्प छ । उनकै वकसर्पदेखि फर्साटिकर नुग्दासम्म कुनैपनि यात्रुले खाल्डा, हिलो र धुलोको सामना गर्नुको विकल्प छैन ।   नौं किलोमिटर बाटो मध्ये करिव ७ किलोमिटर बाटो ‘नाम मात्रको कालोपत्रे’ रहेको स्थानिय विजय चौधरी बताउँछन् । उनी भन्छन्–‘पानी पर्दा मान्छे नै डुब्छ की भन्ने गरी सडकमा खाल्डा पर्छन्, गर्मिमा त झनै बेहाल, धुलोकै कारण पसल बन्द गर्नुको विकल्प छैन’ स्थलगत रिपोर्टीङ्गको लागि पुगेका संवाददातासंग उनले भने ।   बाटोमा ओहोर–दोहोरगर्ने,चुन ढुङ्गा बोग्ने गाडीहरुबाट दुई÷चार ढुङ्गागरी करिव डेड गाडी ढुङ्गा  एउटा खाल्डो पुर्नमा सकिएको सकिएको छ । ‘मान्छे  नै डुब्नेगरी ...